1.12.06

«ΑΛΦΑΒΗΤΟΝ, ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΕΥΡΗΜΑ»

Το τεύχος 25 του περιοδικού Ελλήνων Ιστορία είναι αφιερωμένο στο θέμα της καταγωγής του ελληνικού αλφαβήτου. Η φιλόλογος Άννα Τζιροπούλου-Ευσταθίου προσπαθεί να αναιρέσει τη φοινικική καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου.

Ο εκδότης του περιοδικού Άδωνις Γεωργιάδης στα προλεγόμενα γράφει μεταξύ άλλων (σελ. 5):
«Όσα θα διαβάσετε στις σελίδες που ακολουθούν δεν είναι πολιτική, είναι επιστήμη». Επίσης, στην ίδια σελίδα: «Θα ήμουν ευτυχής εάν το παρόν τεύχος το κάνατε δώρο και στους φίλους σας, διότι με την διάδοσι των επιχειρημάτων που ακολουθούν θα μπορέσουμε να ανατρέψουμε μία κατεστημένη εδώ και χρόνια άποψι και θα δώσουμε στον ελληνικό πολιτισμό και στην ελληνική ιστορία κάτι που του ανήκει και που του το έκλεψαν».

Ας δούμε για αρχή ένα επιχείρημα της φιλολόγου, ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Στη σελίδα 55 του περιοδικού η Άννα Τζιροπούλου-Ευσταθίου επαναλαμβάνει κάτι που έχει γράψει στο βιβλίο της Έλλην Λόγος (Αθήνα: εκδόσεις Γεωργιάδη 2003: 86):

«Το αλφάβητό μας δεν είναι "εισαγωγής", δεν είναι ΦΟΙΝΙΚΙΚΟΝ. Το "φοινικικόν ψεύδος" κατέρρευσε.

Το γαλλικό περιοδικό L’Express International, τ. 2611, 19/8/2001, περιέχει εκτενή αναφορά στον Ελληνικό Πολιτισμό και στο πόσα του οφείλει η σημερινή Δύσις. Πρώτη οφειλή κατά την αξιολόγησι, το ΑΛΦΑΒΗΤΟΝ.
Στο εξώφυλλό του γράφει:

Η ΕΛΛΑΣ, της οφείλουμε τα πάντα, αλφάβητον, δίκαιον, δημοκρατία, θέατρον, αθλητισμόν, φιλοσοφία, μαθηματικά, ιατρική, ηθική, αστρονομία, τέχνη...».

Ας σημειωθεί ότι στην αμέσως προηγούμενη σελίδα (54) του Ελλήνων Ιστορία παρατίθεται το εξώφυλλο του περιοδικού L’Express International.

Ωστόσο, αυτά που γράφονται στο εξώφυλλο του γαλλικού περιοδικού δεν μπορούν να αναιρέσουν τη φοινικική καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου για τον εξής λόγο: τα γραφόμενα από τους Γάλλους δεν αφορούν την καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου, φοινικική ή μη, αλλά την ελληνική καταγωγή του λατινικού αλφαβήτου. Οι Γάλλοι στο περιοδικό τους μιλάνε για την καταγωγή του δικού τους αλφαβήτου, δηλ. του λατινικού. Εφόσον είναι δεκτό ότι το λατινικό αλφάβητο έχει ελληνική καταγωγή (το λατινικό αλφάβητο προέρχεται από το δυτικό ελληνικό-χαλκιδικό), δικαιολογημένα γράφουν ότι οφείλουν στην Ελλάδα μεταξύ άλλων και το αλφάβητο. Για το λατινικό αλφάβητο κάνουν λόγο, όχι για το ελληνικό. Τα όσα γράφουν όχι μόνο δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα κατά της φοινικικής καταγωγής του ελληνικού αλφαβήτου· είναι άσχετα με το θέμα της προέλευσης του δικού μας αλφαβήτου.

Αυτά για αρχή. Τις προσεχείς μέρες θα ανανεώνω αυτό εδώ το κείμενο κάνοντας σύντομα σχόλια με αφορμή άλλα επιχειρήματα της Ά. Τζιροπούλου.

Προσθήκη (3/12)
Ο Άδωνις Γεωργιάδης στην αρχή του προλογικού σημειώματος γράφει (σελ. 4):
«Ο κυριώτερος σκοπός της εκδόσεως του περιοδικού "ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ" ήταν να έχουμε την δυνατότητα να ενημερώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερους συμπολίτες μας, για μία σειρά ζητημάτων που άπτονται της ιστορίας και έχουν τελείως διαστρεβλωθή από αυτούς που μάχονται ο,τιδήποτε το ελληνικόν. Κατά συνέπεια η έκδοσις ενός τεύχους αφιερωμένου στην ελληνικότητα του Αλφαβήτου ήταν αυτονόητη».


Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς;

Δεν θα σταθώ στην ορθογραφία του Ά. Γεωργιάδη - π.χ. το οτιδήποτε δεν χρειάζεται κόμμα· απεναντίας, το αοριστολογικό ό,τι (π.χ. θα σου φέρω ό,τι θέλεις) χρειάζεται, γιατί έτσι διακρίνεται από τον ειδικό σύνδεσμο ότι (π.χ. νομίζω ότι...).

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο αρθρογράφος θεωρεί δεδομένα τα εξής:

- ότι η καταγωγή του αλφαβήτου αποτελεί ζήτημα που έχει «τελείως διαστρεβλωθή».

- ότι η διαστρέβλωση αυτή έχει γίνει «από αυτούς που μάχονται ο,τιδήποτε το ελληνικόν».

Ο συντάκτης του προλογικού σημειώματος δεν αισθάνεται την ανάγκη να αποδείξει αυτά που γράφει. Από την πρώτη κιόλας παράγραφο του κειμένου του τα θεωρεί δεδομένα. Αυτονόητη είναι και η έκδοση ενός τεύχους αφιερωμένου στην «ελληνικότητα του Αλφαβήτου», που και αυτή είναι δεδομένη.

Στη δεύτερη παράγραφο ο Άδωνις Γεωργιάδης γράφει:
«Από τα σχολικά μας ήδη χρόνια όλοι έχουμε διδαχθή ότι το Αλφάβητον αποτελεί μία εφεύρεση των Φοινίκων, που εισήχθη στην Ελλάδα από τον Κάδμο».


Ο Ά. Γεωργιάδης έχει μπερδέψει τελείως τα πράγματα. Κατ'αρχήν, το αλφάβητο με τη σημασία της αλφαβητικής γραφής αποτελεί επινόηση των Ελλήνων. Απλώς οι Έλληνες χρησιμοποίησαν σαν πρώτη ύλη μερικά φοινικικά σύμβολα, προκειμένου να περάσουν από το συλλαβογραφικό στο αλφαβητικό σύστημα γραφής. Αυτά τα φοινικικά σύμβολα κατά πάσα πιθανότητα δεν έχουν επινοηθεί από τους ίδιους τους Φοίνικες και έχουν προέλευση αιγυπτιακή. Επομένως, με όποια σημασία κι αν χρησιμοποιεί τη λέξη Αλφάβητον ο Γεωργιάδης, το αλφάβητο δεν αποτελεί «εφεύρεση των Φοινίκων». Αν Αλφάβητον σημαίνει «αλφαβητική γραφή», σε αντιδιαστολή π.χ. με τη συλλαβογραφική, το αλφάβητο αποτελεί εφεύρεση των Ελλήνων. Αν Αλφάβητον σημαίνει τα ίδια τα σύμβολα του φοινικικού συστήματος γραφής, ούτε σε αυτή την περίπτωση το αλφάβητο αποτελεί «εφεύρεση των Φοινίκων»· πρόκειται απλώς για φοινικικά σύμβολα με αιγυπτιακή μάλλον προέλευση, τα οποία δανείστηκαν οι Έλληνες.

Προσθήκη (9/12)
«Όμως η αληθινή επιστήμη βασίζεται στην έρευνα, στις διαδοχικές ανακαλύψεις, στην συνεχή ανασκευή των θεωριών και των αρχών της. Η Επιστήμη δεν δογματίζει. Τα ακίνητα και απαρασάλευτα δόγματα είναι αντιεπιστημονικά. Φθάνει να σκεφτούμε ότι πριν ακόμη από 60 χρόνια, οι Εγκυκλοπαίδειες ανέγραφαν ότι το άτομον δεν διασπάται, ότι η μυκηναϊκή-μινωική διάλεκτος ήτο σημιτικής προελεύσεως και ότι τα Ομηρικά έπη μετεδίδοντο τάχα από γενεάς εις γενεάν προφορικώς, μέχρι την επί άρχοντος Πεισιστράτου περισυλλογή και καταγραφή τους (ΣΤ' μ.Χ. αι.». (Ά. Τζιροπούλου, σελ. 9)


Δεν ξέρω τι έγραφαν οι εγκυκλοπαίδειες πριν από 60 χρόνια, πράγματι όμως έτσι λειτουργεί η αληθινή επιστήμη. Μόνο που τα σχόλια της Ά. Τζιροπούλου μπορούν να εκληφθούν ως κριτική για τη δική της δραστηριότητα. Η ίδια δογματίζει σε διάφορα γλωσσικά θέματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: οι αναρίθμητες παρετυμολογίες που περιλαμβάνονται στο πόνημά της Έλλην Λόγος. Όταν υποστηρίζει διάφορες «ετυμολογίες» χωρίς κανένα στοιχείο και -το κυριότερο- χωρίς ίχνος γλωσσολογικής μεθόδου, δεν δογματίζει;

Για τα υπόλοιπα (σχετικά με τις εγκυκλοπαίδειες κτλ.): είναι γνωστό το επιχείρημα ότι λ.χ. αν κάποιος πριν από μερικές δεκαετίες έλεγε ότι η Γραμμική Β' ήταν ελληνική, θα δεχόταν αρνητική κριτική. Η απάντησή μου είναι πολύ απλή: δικαιολογημένα θα δεχόταν τέτοια κριτική, γιατί θα υποστήριζε την ελληνικότητα της Γραμμικής Β' χωρίς στοιχεία. Εφόσον στο μεταξύ αποκρυπτογραφήθηκε και αποδείχτηκε ελληνική, μπορούμε να μιλάμε για την ελληνικότητα της Γραμμικής Β' με στοιχεία πλέον.

Ας εφαρμόσουμε όμως την ίδια μέθοδο και στις ετυμολογίες του Έλληνος Λόγου. Η Ά. Τζιροπούλου ισχυρίζεται ότι το χατίρι είναι το αρχαίο ήτορ. Για να γίνει δεκτή μια τέτοια ετυμολογία, πρέπει να αποδειχθεί με κάποιον τρόπο, εφόσον η επιστήμη δεν δογματίζει, όπως είπαμε. Μπορεί στο μέλλον να παρουσιαστεί ένα στοιχείο που να αποδεικνύει περίτρανα ότι το χατίρι είναι ελληνική λέξη. Και πάλι όμως, ερασιτέχνες είναι όσοι υποστηρίζουν τώρα, χωρίς κανένα στοιχείο,
ότι το χατίρι είναι ελληνικό.

Τα ίδια ισχύουν και για την ΙΕ θεωρία και για άλλα θέματα. Π.χ. έχουμε πει γιατί οι ΙΕ λέξεις με γλωσσολογικούς όρους δεν μπορεί να είναι ελληνικές. Η σχετική συζήτηση έχει γίνει εδώ:

Βλ. ειδικά το σχόλιο που έγινε 21/6/06, 19:43.

Εγώ να δεχτώ ότι είναι ελληνικές. Η επιστήμη δεν δογματίζει. Ας το αποδείξουν όμως οι «ελληνοκεντρικοί» και ας μη δογματίζουν.

Προσθήκη (13/12)
«Θεωρείται βέβαιον, ότι σαν διαβασθή [sic] ο "φθεγγόμενος πίναξ" της Καστοριάς, η ελληνική γλώσσα θα κερδίση αυταπόδεικτα τουλάχιστον 3 επί πλέον χιλιετίες, [...]». (Ά. Τζιροπούλου, σελ. 31, για την πινακίδα του Δισπηλιού της Καστοριάς)


Θαυμάστε λογική. Όταν αποκρυπτογραφηθεί η γραφή (όχι αν, αλλά όταν...), θεωρείται βέβαιο (από ποιους «θεωρείται»;) ότι θα αποδειχθεί ελληνική! Δηλ. δεν υπάρχει περίπτωση να μην είναι ελληνική, κατά την κ. Τζιροπούλου.