8.3.08

«Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος» (3)


Ο καθηγητής Σταύρος Θεοφανίδης γράφει:

«παρακαλώ να δοθεί απάντηση στα 15 ελέγξιμα στοιχεία που αναφέρονται στην σελίδα 18 του βιβλίου μου "Τα αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος".
Επίσης, να διαβάσουν ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗ ιστορία για τις σχέσεις των Ελλήνων ναυτικών με τους Άγγλους στο βιβλίο: «The extraordinary voyage of Pytheas the Greek, the man who discovered Britain» που αναφέρεται στην σελίδα 15 του βιβλίου μου "Τα αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος". Ο συγγραφέας του είναι άγγλος καθηγητής πανεπιστημίου (να διαβάσουν και την εξαιρετική του βιβλιογραφία).
Να μάθουν όλοι οι αναγνώστες μας ότι το πρώτο-πρώτο ΣΧΟΛΕΙΟ στον κόσμο ήταν το ΛΙΜΑΝΙ και όχι φυσικά τα λεξικά!
Επίσης, τους παρακαλώ να διαβάσουν με ιδιαίτερη προσοχή τις παραπάνω συμβουλές και κυρίως να εξηγήσουν τις αναφορές των λέξεων από το ετυμολογικό λεξικό Skeat, το οποίο αναγνωρίζει την συμβολή των Ελληνικών στην διαμόρφωση της Αγγλικής διαλέκτου με ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ παραδείγματα λέξεων, που δεν έχουν καμία σχέση με τους Ολυμπιακούς αγώνες και τον Ολυμπιακό!
Παρόλα αυτά, ευχαριστώ όλους τους σχολιαστές για το ενδιαφέρον τους να ασχοληθούν με το βιβλίο μου».


Θα κάνω μερικά σχόλια, αλλά προηγουμένως παραπέμπω σε δύο κείμενα που δείχνουν ποια μέθοδο ακολουθεί ο καθηγητής:

1. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει· νόμους έχει;
2. Τα αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος… αποδεδειγμένα

Επίσης, για το ίδιο θέμα έχουμε δημοσιεύσει και εμείς δύο σημειώματα:

1. «Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος» (1)
2. «Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος» (2)

Σχετικά με τη σελ. 18 του βιβλίου του κ. Θεοφανίδη, ας σημειωθούν τα εξής.

Η αδιαμφισβήτητη ελληνική καταγωγή του λατινικού αλφαβήτου δεν αποδεικνύει ότι η αγγλική γλώσσα αποτελεί ελληνική διάλεκτο. Ο καθηγητής συγχέει δύο διαφορετικά
πράγματα, τη γλώσσα και το σύστημα γραφής. Η γλώσσα υπάρχει καθ’ εαυτήν, κυρίως ως προφορικός λόγος. Η γραφή την αποτυπώνει εκ των υστέρων. Ακόμη και να μην έχει
γραφεί ποτέ ούτε μία λέξη σε κάποια γλώσσα, και πάλι πρόκειται για γλώσσα. Η αρχαιοελληνική προέλευση ενός συστήματος γραφής το οποίο χρησιμοποιούν οι Άγγλοι αποτελεί θέμα άσχετο με την καταγωγή της Αγγλικής ως γλώσσας. Και το ελληνικό αλφάβητο έχει φοινικική καταγωγή,η οποία ωστόσο δεν οδηγεί σε κανένα συμπέρασμα για την προέλευση της ελληνικής ως γλώσσας.

Η παραπομπή στον Diringer από τον Θ. στη σελ. 18 του βιβλίου του δεν ήταν αναγκαία, γιατί κανείς δεν αμφισβητεί ότι το λατινικό αλφάβητο έχει ελληνική προέλευση. Αφού όμως ο καθηγητής αναφέρει τον Diringer, για λόγους συνέπειας καλό θα ήταν να πληροφορήσει τους αναγνώστες του τι γράφει ο Diringer και για άλλα θέματα, όπως για τη φοινικική προέλευση του ελληνικού αλφαβήτου. Και πάντως αξίζει να επισημανθεί ότι τα όσα υποστηρίζει για θέματα γραφής ο Έλληνας καθηγητής στο βιβλίο του δεν έχουν επιστημονική βάση. Λ.χ. στη σελ. 74 κάνει λόγο για αλφαβητική ελληνική γραφή του 7.500 π.Χ. και τη χαρακτηρίζει απόδειξη και τεκμήριο. Αναφέρει μάλιστα και την πηγή της πληροφορίας, ένα παλαιότερο άρθρο του περιοδ. Δαυλός.

Σχετικά με τις ετυμολογίες του καθηγητή ας σημειωθούν τα εξής: σε γενικές γραμμές, άλλες φορές η ελληνική λέξη αποτελεί πράγματι την πηγή της αγγλικής, ενώ άλλοτε ελληνική και αγγλική απλώς αντιστοιχούν μεταξύ τους. Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, αλλά δεν είναι του παρόντος να επεκταθούμε. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει π.χ. η λ. bishop (< ελλην. ἐπίσκοπος), ενώ στη δεύτερη η λ. water (το ελλην. ὕδωρ απλώς αντιστοιχεί σε τύπους ινδοευρωπαϊκών γλωσσών). Ο καθηγητής όφειλε να πληροφορήσει τους αναγνώστες τι γράφουν έγκυρα ξένα λεξικά, λ.χ. το Webster, για καθεμιά από τις λέξεις των οποίων την ετυμολογία παραθέτει.

Ως προς το ετυμολογικό λεξικό Skeat, το οποίο επικαλείται ο Θεοφανίδης: το ότι «αναγνωρίζει την συμβολή των Ελληνικών στην διαμόρφωση της Αγγλικής διαλέκτου» (sic) δεν σημαίνει ότι θεωρεί ελληνική διάλεκτο την αγγλική γλώσσα. Και αν η Ελληνική ήταν μητέρα της Αγγλικής, μια τέτοια σχέση μεταξύ των δύο αυτών γλωσσών δεν θα κρινόταν μόνο σε επίπεδο λεξιλογίου, αλλά και γραμματικοσυντακτικής δομής.

Δεν είναι σαφές τι σημαίνει αυτό που γράφει ο Θεοφανίδης, ότι δηλ. «το πρώτο-πρώτο ΣΧΟΛΕΙΟ στον κόσμο ήταν το ΛΙΜΑΝΙ και όχι φυσικά τα λεξικά!» και πώς σχετίζεται με τα
συζητούμενα ετυμολογικά θέματα. Το λιμάνι, όπως και κάθε άλλος χώρος όπου μιλούν άνθρωποι, προσφέρεται για επιτόπια γλωσσολογική έρευνα, π.χ. για ανακάλυψη και καταγραφή νέων λέξεων ή σημασιών. Ωστόσο, εδώ μιλάμε για θέματα ετυμολογίας και γενικότερα ιστορικής και συγκριτικής γλωσσολογίας. Το αν μια ξένη λέξη έχει ελληνική προέλευση, αλλά και το αν μια ξένη γλώσσα αποτελεί ελληνική διάλεκτο θα μας το πει ο γλωσσολόγος, δεν θα το μάθουμε στο λιμάνι.

Επίσης, το περιεχόμενο ενός βιβλίου που μιλάει για θαλασσοπόρους δεν τεκμηριώνει τη θεωρία ότι τα Αγγλικά είναι Ελληνικά. Και αφού ο Θ. αναφέρει ότι ο συγγραφέας του
αγγλικού βιβλίου είναι καθηγητής Πανεπιστημίου, καλό θα ήταν να πληροφορήσει τι υποστηρίζουν οι πανεπιστημιακοί καθηγητές γλωσσολογίας, όχι για το ταξίδι του Πυθέα στη Βρετανία, αλλά για τις ετυμολογίες του βιβλίου Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος.

Ο Θ. στη σελ. 18 ισχυρίζεται ότι (δικά του τα έντονα γράμματα) «και οι δώδεκα (12) μήνες που χρησιμοποιούν οι Βρετανοί, έχουν ονόματα με Αρχαία Ελληνική προέλευση».

Αν ανατρέξει κανείς σε ετυμολογικές πληροφορίες του Online Etymology Dictionary ή του Merriam-Webster’s Online Dictionary, θα επιβεβαιώσει ότι τα ονόματα και των δώδεκα μηνών έχουν λατινική ετυμολογική προέλευση.

Σύμφωνα με το Online Etymology Dictionary το April πιθανώς ανάγεται στο ελλην. Ἀφροδίτη.

Ο Θ. υποστηρίζει ότι το February προέρχεται από το ελλην. θιβρός («θερμός, ζεστός», κατά το EWG). Δεν γνωρίζω από πού προκύπτει μια τέτοια ερμηνεία. Το Online
Etymology Dictionary γράφει ότι το λατ. februa «καθαρμοί», όπου ανάγεται το February, έχει άγνωστη προέλευση.

Επίσης, τα ονόματα Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος και Δεκέμβριος βασίζονται σε λατινικά αριθμητικά που απλώς αντιστοιχούν σε ελληνικά.

Ο Αγαπητός Τσοπανάκης (1994: 748) παραθέτει αναλυτικές ετυμολογικές πληροφορίες για τα ελληνικά ονόματα των μηνών σε υποκεφάλαιο για τα λατινικά δάνεια της Ελληνικής. Χαρακτηρίζει μάλιστα «εντυπωσιακή ομάδα» τα δώδεκα αυτά ονόματα. Για τις ετυμολογίες των συγκεκριμένων λέξεων, μπορεί κανείς να συμβουλευθεί τα αντίστοιχα λήμματα του ΛΚΝ και του ΛΝΕΓ2.

Τα ονόματα και των δώδεκα μηνών του χρόνου είναι λατινικά ως προς την ετυμολογική τους προέλευση. Αλλά ακόμη και αν δεχόμασταν ότι είναι ελληνικά, δεν θα προέκυπτε το συμπέρασμα ότι η Αγγλική προέρχεται από την Ελληνική. Με δεδομένο ότι πρόκειται για λέξεις με λατινική ρίζα, οδηγούμαστε τώρα στο συμπέρασμα ότι η Ελληνική είναι λατινική διάλεκτος; (!) Ο Τσοπανάκης (1994: 747-748) εξηγεί με ιστορικές αναφορές την παρουσία λατινικών και λατινογενών δανείων στην Ελληνική. Εν ολίγοις, η ετυμολογία των ονομάτων των μηνών, τα οποία χρησιμοποιούμε εμείς ή οι Βρετανοί, σε καμιά περίπτωση δεν οδηγεί σε συμπεράσματα για την καταγωγή των γλωσσών μας.

Το ίδιο ισχύει και για τα ονόματα των επτά ημερών της εβδομάδας, καθώς και για όλες γενικά τις λέξεις που αναφέρει ο Θ. στη σελ. 18 –είτε έχουν πράγματι ελληνική ετυμολογική προέλευση (π.χ. το αγγλ. deacon ανάγεται στο ελλην. διάκονος) είτε όχι (π.χ. τα αγγλ. daughter και father απλώς αντιστοιχούν στα ελλην. θυγάτηρ και πατήρ. Όμοια σχέση μεταξύ τους έχουν από τη μια τα αγγλ. one, two, three κ.ο.κ. και από την άλλη τα αντίστοιχα ελλην. ένα, δύο, τρία κ.ο.κ.). Γενικά, από τη σελ. 18 του βιβλίου του Θ., όπως και γενικότερα από όλο το βιβλίο του, δεν θεμελιώνεται το συμπέρασμα ότι η αγγλική γλώσσα έχει ελληνική προέλευση.


Α. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΛΕΞΙΚΩΝ

ΛΚΝ
Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών / Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη 1998: Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).

ΛΝΕΓ2
Μπαμπινιώτης Γεώργιος 2002 (2η έκδοση): Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. (Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας).

EWG
Hofmann J. 1950: Etymologisches Wörterbuch des Griechischen (München: R. Oldenbourg) [Ετυμολογικόν Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής, μτφρ. Αντωνίου Παπανικολάου (Αθήνα 1974)].

Β. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Τσοπανάκης Αγαπητός 1994: Νεοελληνική Γραμματική (Αθήνα: Εστία).